สมุนไพรชนิดใบ, สมุนไพร

“ โคคลานใบรี ” สรรพคุณดี

NULL

โคคลาน มีสองชนิดคือ ชนิดใบหยักลึก และเป็นรูปคล้ายใบโพธิ์ เคยแนะนำในคอลัมน์พร้อมระบุสรรพคุณไปนานแล้ว ส่วน “ โคคลานใบรี ” เป็นชนิดที่ 2 มีลักษระใบแตกต่างไปจากชนิดแรกอย่างชัดเจน คือ ขอบใบจะหยักตื้นเป็นฟันเลื่อย ไม่หยักลึก และรูปใบเป็นรูปรี ไม่เหมือนใบโพธิ์อย่างชนิดแรก แต่ทั้ง 2 ชนิดมีสรรพคุณทางสมุนไพรเช่นเดียวกันคือ ตำรายาพื้นบ้านระบุว่า เถา กับ ราก ของ “ โคคลานใบรี ” หรือโคคลานชนิดที่ 1 ต้มน้ำดื่มเป็นยาแก้ปวดเมื่อยตามร่างกาย เส้นตึง ขับปัสสาวะ และบำรุงโลหิตดีมาก

fiogf49gjkf0d

ผล กินกระตุ้นประสานส่วนกลาง แพทย์ตามชนบทใช้เถา ปรุงเป็นยาคลายเส้น ปวดหลัง ปวดเอว ครั่นเนื้อครั่นตัวคล้ายจะเป็นไข้ แก้ไตพิการ แก้กษัย แก้ปวดเมื่อย ขับปัสสาวะ บำรุงโลหิต ปัจจุบันงานวิจัยระบุว่า แก่น หรือ เนื้อไม้ของ “ โคคลานใบรี ” หรือ โคคลาน ชนิดที่ 1 ต้มน้ำดื่มขณะอุ่นแบบเดี่ยว ๆ ช่วยชูพลังเด็ดขาดนัก แต่ดื่มมากเกินไปไม่ดี จึงนิยมนำไปเข้ากับยาชนิดอื่นที่มีสรรพคุณด้านชูพลังได้ดีมาก นอกจากนั้น เคยนำเอา แก่นหรือเนื้อไม้ของ “ โคคลานใบรี ” กับโคคลาน ชนิดที่ 1 ไปเข้ายาให้ผู้ป่วยโรคเอดส์ดื่มให้มีเรี่ยวแรงขึ้นได้ แต่ไม่ใช่รักษาโรคเอดส์

          โคคลานใบรี เป็นไม้พุ่มรอเลื้อยสูง 3- 5 เมตร กิ่งอ่อน ยอดอ่อน และช่อดอกปกคลุมด้วยสะเก็ดสีน้ำตาลและขนหนาแน่น ลำต้นแก่มีหนามยาว 3-5 นิ้วฟุต ใบออกเรียงสลับตามซอกหนาม เป็นรูปรีแกมรูปไข่กลับ ปลายใบแหลม โคนมน ขอบใบจักเป็นฟันเลื่อย สีเขียวสด

          ดอกเป็นสีขาว ขนาดเล็ก เป็นแบบแยกเพศ ออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง แต่ละช่อยาว 10- 20 ซม. มีดอกย่อยจำนวนมาก ดอกตัวผู้มีมากกว่าดอกตัวเมีย เกิดที่บริเวณตอนปลายของช่อดอก ดอกตัวเมียมีน้อยกว่า เกิดที่บริเวณโคนช่อดอก “ ผล ” รูปทรงกลม เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 2 ซม. เปลือกแข็ง มีสันรอบผล 6 สัน ปลายเป็นติ่ง โคนประดับด้วยกลีบเลี้ยง 6 กลีบ มีเมล็ด 3 เมล็ด ดอกออกช่วงเดือนมกราคม-กุมภาพันธ์ ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ด ตอนกิ่งพบตามที่โล่ง ชายป่าดิบชื้น ป่าพรุ ป่าโปร่ง ทุกภาคของไทยพบมากที่สุด ภาคตะวันออกเฉียงใต้ ภาคใต้ และภาคกลางบางจังหวัดในต่างประเทศพบที่อินเดีย จีนตอนใต้และมาเลเซีย นอกจากชื่อ “ โคคลานใบรี ” หรือโคคลาน ชนิดที่ 1 แล้วยังมีชื่ออื่นอีกคือ กระดอหดใบขน (จันทบุรี) และกูเราะ-เปรียะ (มลายู-นราธิวาส) มีต้นขาย ที่ตลาดนัดไม้ดอกไม้ประดับ สวนจตุจักร ทุกวันพุธ-พฤหัสฯ บริเวณโครงการ 21 แผง “ คุณพร้อมพันธุ์ ” ราคาสอบถามกันเอง ปลูกได้ในดินทั่วไป เหมาะจะปลูกเพื่อใช้ประโยชน์ทางสมุนไพรตามสรรพคุณที่กล่าวข้างต้นครับ.

ที่มา : นายเกษตร. คอลัมน์ เกษตรกรบนแผ่นกระดาษ. ไทยรัฐ. ปีที่ 56 ฉบับที่ 17,502 วันพฤหัสบดีที่ 22 ธันวาคม 2548 หน้า 7.