ข่าวเกษตร

แก้ปัญหาน้ำเขียวข้นหนืดมีฝ้าในบ่อกุ้งบ่อปลา

บ่อกุ้งบ่อปลาที่เลี้ยงแบบมือใหม่สมัครเล่น เมื่อเรามีโอกาสได้เข้าไปสัมผัสพบปะมักจะเห็นปัญหาตามหัวข้อด้านบน คือมีปัญหาน้ำเขียวเข้ม ข้นหนืด และจะมีฝ้าลอยเป็นแผ่น ๆ ซึ่งทำให้เกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงจะต้องเตรียมกระชอนไว้คอยช้อน คอยตักออก มิฉะนั้นจะก็ปิดผิวน้ำด้านบน ทำให้แสงแดดส่องไม่ถึงพื้นด้านล่าง

ที่ต้องเน้นว่าปัญหานี้มักจะเกิดขึ้นกับมือใหม่ก็เพราะว่า ผู้ที่เริ่มเลี้ยงสัตว์น้ำครั้งแรกนั้น มักจะขาดความรู้ความเข้าใจในเรื่องการเตรียมบ่อ การเตรียมน้ำ การบริหารจัดการเรื่องโปรตีนแหล่งอาหารของกุ้งและปลาเหล่านั้น ว่าจะวันหนึ่ง ๆ เดือนหนึ่ง ๆ จะให้กินวันละกี่กิโลกรัม กี่กรัม หรือจะให้วันละกี่เวลา ทำให้เกิดปัญหาเศษอาหารส่วนเกินตกค้างบูดเน่าอยู่ที่พื้นบ่อ

อีกปัญหานึ่งเมื่อกุ้งปลามีอายุมากขึ้นเข้าสู่เดือนที่สองเดือนที่สาม ประชากรต่อตารางเมตรก็เพิ่มขึ้น ขับถ่ายของเสียก็ออกมามากขึ้นด้วยเช่นเดียวกัน เศษอาหารที่เหลือตกค้าง บวกกับของเสียที่กุ้งและปลาขับถ่ายออกมาผนวกกันเข้าทำให้เกิดก๊าซของเสียเพิ่มมากยิ่งขึ้น กระบวนการย่อยสลายจากกิจกรรมของจุลินทรีย์ทำให้เกิดก๊าซแอมโมเนี้ย ไนไตรท์ ก๊าซไฮโดรเย่นซัลไฟด์และมีเทนตามมา

แต่ก๊าซแอมโมเนีย ที่ย่อยสลายจนท้ายสุดได้ธาตุไนโตรเจน ซึ่งก่อให้เกิดการเจริญงอกงามของสาหร่าย แพลงค์ตอนต่าง ๆ ขึ้นเต็มบ่อ ทำให้คุณภาพและสีน้ำมีลักษณะข้นหนืด เขียวเข้มจากตะกอนแขวนลอยจากสาหร่าย แพลงค์ตอน ที่เจริญเติบโตได้ดีเป็นพิเศษจากปุ๋ยของเสียที่กุ้งและปลาขับถ่ายออกมา

หลักการแก้ปัญหาก็ไม่ได้ยุ่งยากอะไรนะครับ เพียงแต่ลดจำนวนปุ๋ยที่ส่งมาบลูมเจ้าแพลงค์ตอน สาหร่ายเหล่านี้ให้หมดไปด้วยการใช้สารจับก๊าซของเสียต่าง ๆ อย่างแอมโมเนีย ไนไตรท์ ไฮโดรเย่นซัลไฟด์ และมีเทนลงด้วยกลุ่มของหินแร่ภูเขาไฟ เช่น สเม็คไทต์, สเม็คโตไทต์ และไคลน็อพติโลไลท์ หว่านกระจายให้ทั่วพื้นบ่อในอัตรา 20-40 กิโลกรัมต่อไร่ กลุ่มของหินแร่ภูเขาไฟชนิดผงจะช่วยจับฝ้าแขวนลอยที่ผิวหน้ำให้ลดลงได้อีกทางหนึ่งด้วย เมื่อก๊าซต่าง ๆ ถูกจับด้วยประสิทธิภาพของหินแร่ภูเขาไฟที่มีความโปร่งพรุนจากการผ่านความร้อนหลายร้อยหลายพันองศาเซลเซียส ทำให้เสบียงอาหารของแพลงค์ตอน สาหร่ายเหล่านั้นถูกตัดตอน ทำให้ความเขียวลดน้อยลง สภาพแวดล้อม ระบบนิเวศกลับมาสู่ความสมดุล ทำให้การเลี้ยงกุ้งและปลาเป็นไปตามธรรมชาติ กุ้งปลาดำรงชีวิตได้อย่างมีความสุขไม่เครียด ทำให้กินอาหารได้มากขึ้น โตเร็ว และในกรณีที่มีสารอินทรีย์วัตถุขี้เล่น ขี้กุ้งขี้ปลาอยู่ที่พื้นบ่อมาก การเพิ่มบาซิลลัส MT ลงไปในบ่ออีก ½ กิโลกรัมต่อไร่ทุก 7 วันก็จะช่วยลดต้นเหตุของปัญหาให้เกิดการบูดเน่าและลดก๊าซของเสียลงได้อีก

 

 

ทางหนึ่งด้วย สอบถามข้อมูลเพิ่มที่ฝ่ายวิชาการชมรมเกษตรปลอดสารพิษ www.thaigreenagro.com

มนตรี บุญจรัส ชมรมเกษตรปลอดสารพิษ www.thaigreenagro.com