อรรถประโยชน์หินแร่ภูเขาไฟ, หินแร่ภูเขาไฟ

หินแร่ภูเขาไฟช่วยลดปริมาณการสูญเสียธาตุอาหารในดิน

หินแร่ภูเขาไฟหรือหลายคนรวมถึงนักวิชาการอาจจะรู้จักกันในชื่อ ซีโอไลท์ ซึ่งเป็นภาษากรีกโบราณ ซีโอ เท่ากับ เดือด, ไลท์มาจากคำว่า ลิโธส ที่แปลวว่า หิน ดังนั้นหินที่เดือดแล้ว สุกแล้ว (เหมือนปอร์ปคอร์น) จึงจะถูกเรียกว่าเป็น หินเดือดหรือซีโอไลท์ ส่วนหินปูนดิบ (Lime) กลุ่มแร่ดินเหนียว (clay) ที่พยายามเลียนแบบและทำให้เหมือนหินอแร่ภูเขาไฟ จึงไม่สมควรเรียกหินเดือด หรือซีโอไลท์เบา หรือซีโอไลท์หนัก เนื่องจริงๆแล้ว ในระดับสากลมีเพียงคำว่า “ซีโอไลท์ (Zeolite) อย่างเดียวเท่านั้น

หินแร่ภูเขาไฟหรือซีโอไลท์ ที่มีการนำมาใช้ในการเกษตรแบบเป็นรูปธรรมนั้นก็ต้องยกให้เป็นผลงานการวิจัยและพัฒนาโดยท่านอาจารย์ดีพร้อม ไขยวงศ์เกียรติ อดีตอาจารย์ประจำภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ซึ่งท่านได้พยายามผลักดันทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่ในประเทศไทยในหลายเรื่องให้ลงมาสู่แปลงเรือกสวนไร่นาของเกษตรกร โดยเน้นการทำให้ต้นทุนต่ำที่สุดและสิ่งสำคัญจะต้องปลอดภัยไร้สารพิษตกค้าง

 

 

นอกจากการส่งเสริมการเพาะเห็ด การส่งเสริมการปลูกป่าปลูกเห็ดเจ็ดชั่วโคตร การส่งเสริมด้านการใช้จุลินทรีย์ปราบโรคแมลงทั้งในพืชและเห็ดแล้ว ก็มีหินแร่ภูเขาไฟอีกเรื่องหนึ่งที่เป็นผลงานที่ยิ่งใหญ่และน่าจดจำ เพราะกว่าจะนำมาเผยแพร่ส่งเสริมให้เกิดการยอมรับจนมาถึงปัจจุบันนั้นไม่ใช่เรื่องง่าย

นอกจากผลงานการแต่งตำราเรื่องการปลูกพืชผักปลอดสารพิษด้วยภูไมท์ (ภูไมท์คือหินแร่ภูเขาไฟชนิดหนึ่ง)ท่านผู้ที่สนใจในด้านนี้ยังสามารถศึกษาค้นคว้าจากแหล่งอ้างอิงอื่นๆได้อีกมากมายนะครับ ไม่ว่าจะเป็น 1. เกษม สุขสถาน 2515คำบรรยายเรื่องอ้อย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กรุงเทพ  2จินตนา สมบูรณ์ดำรงกุล และเยาวพา ทัสธน 2518การศึกษาอิทธิพลของสังกะสี แมกนีเซียม และซิลิก้าที่มีต่อผลผลิตข้าว กองการข้าว กรมวิชาการเกษตร  3. พูลสวัสดิ์ อาจละกะ 2519การศึกษาอิทธิพลของสังกะสี แมกนีเซียม และซิลิก้าที่มีต่อผลผลิตข้าว วิทยานิพนธ์ วิทยาศาสตร์บัณฑิต (เกษตรศาสตร์) มก. 4. ปรีดา พากเพียรและคณะ 2535.แนวทางการใช้ซีโอไลท์เพื่อลดปัญหามลพิษ และเพิ่มผลผลิตทางการเกษตร  วารสารดินและปุ๋ย 5. นงลักษณ์ วิบูลสุขและพวงเล็ก โมรากุล 2538. การใช้ซีโอไลท์ปรับปรุงดินเพื่อการเกษตร กลุ่มงานวิจัยเคมีดิน กองปฐพีวิทยา กรมวิชการเกษตร  6. ถนิมนันต์  เจนอักษร 2539. สารละลายซิลิคอน บทบาทในด้านการป้องกันกำจัดโรคพืช วารสารเกษตรพระจอมเกล้า คณะเทคโนโลยีการเกษตร สถันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าคุณทหารลาดกระบัง  7. อรุณี สุรินทร์และคณะ 2542. ประสิทธิภาพของซิลิคอนไดออกไซด์ในการลดความรุนแรงของโรคไหม้ของข้าว จดหมายข่าวผลิใบ พฤษภาคม 2542 กรมวิชาการเกษตร 8. เอกสารสรุปการประชุมซิลิคอนโลก “Silicon in Agriculture” ฟอลริด้า สหรัฐอเมริกา สิงหาคม 2542.

นอกจากนี้แล้วยังมีอีกงานวิจัยหนึ่งของ นงลักษณ์ วิบูลสุขและพวงเล็ก  รากุล. การใช้ซีโอไลท์ปรับดินเพื่อการเกษตร ผลที่มีต่อปริมาณธาตุอาหารในดินและธาตุอาหารที่ถูกชะล้าง กลุ่มงานวิจัยเคมีดิน กองปฐพีวิทยา กรมวิชาการเกษตร ซึ่งได้สรุปให้เห็นความชัดเจนของการใช้ประโยชน์จากหินแร่ภูเขาไฟในเรื่องของการลดการสูญเสียธาตุอาหารพืชในดินได้เป็นอย่างดี จากคุณสมบัติที่หินแร่ภูเขาไฟมีรูพรุนมหาศาลจากการระเบิดและเย็นตัวลงโดยมีช่องว่างแทนที่อากาศและน้ำที่ระเหยออกไป

รูพรุนนี้ช่วยทำให้เกิดการแลกเปลี่ยนประจุแร่ธาตุสารอาหารในดิน โดยเฉพาะการแลกเปลี่ยนประจุบวกนั้นมีสูงมาก และปุ๋ยอินทรีย์ที่มีคุณประโยชน์ในด้านเพิ่มธาตุอาหาร ปรับปรุงโครงสร้างดิน เป็นแหล่งเพาะเลี้ยงจุลินทรีย์ เมื่อนำทั้งสองอย่างมากคลุกเคล้าให้เข้ากัน หรือใช้งานร่วมกัน จึงเกิดประโยชน์แก่พี่น้องเกษตรกรเป็นอย่างสูงในหลายด้าน

 

 

มนตรี  บุญจรัส

ชมรมเกษตรปลอดสารพิษ www.thaigreenagro.com