ข่าวสารทั่วไป, ข่าวเกษตร

สร้างฝายต้นน้ำเขาภูพาน นทพ.นำชาวบ้านสนอง พระราชดำริฯ

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงตระหนักถึงทางรอดของป่าไม้ซึ่งตัวแปรที่สำคัญนั้น คือ น้ำโดยจักต้องทำให้ต้นน้ำลำธารในป่ามีสภาพเขียวชอุ่มชุ่มชื้น จึงทรงมี พระราชดำริ ให้ทำ ฝายกั้นน้ำ หรือ ฝายชะลอความชุ่มชื้น

fiogf49gjkf0d

 


โดยรูปแบบลักษณะของฝายนั้น ให้พิจารณาสร้างในราคาประหยัด ใช้วัสดุหาง่ายในท้องถิ่น เช่น ไม้ไผ่ที่มีมากมายในป่า หรือแบบหินทิ้งคลุมด้วยตาข่ายปิดกั้นร่องน้ำกับลำธารขนาดเล็ก ทำเป็นระยะๆ เพื่อใช้เก็บกักน้ำ สร้างความชุ่มชื้น และกักตะกอนดินไว้ไม่ให้ไหลลงไปทับถมอุดตันในลุ่มน้ำตอนล่าง พลเอกบุญสร้าง เนียมประดิษฐ์ ผู้บัญชาการทหารสูงสุด ได้มอบนโยบายในการ อนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ให้กับ หน่วยบัญชาการทหารพัฒนา (นทพ.) น้อมนำเอาแนวพระราชดำริมาปฏิบัติ  เนื่องจากหน่วยงาน นทพ.มีภารกิจการพัฒนาและช่วยเหลือประชาชนในท้องถิ่นทุรกันดาร พลเอกเสถียร เพิ่มทองอินทร์ ผู้บัญชาการหน่วยบัญชาการทหารพัฒนา จึงได้สร้างฝายชะลอน้ำขึ้น ณ บริเวณเทือกเขาภูพาน เขต อุทยานแห่งชาติภูพาน อุทยานแห่งชาติภูผายล และ อุทยานแห่งชาติภูผาเหล็ก ซึ่งเป็นแหล่งต้นน้ำที่สำคัญของภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน ได้แก่ ลำน้ำอูน ลำน้ำสงคราม และ ห้วย ต่างๆที่ไหลสู่ หนองหาร ผบ.นทพ.กล่าวถึงเรื่องนี้ว่า…สำนักงานพัฒนาภาค 2 โดย หน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 26 ร่วมกับ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช ดำเนินการก่อสร้างฝายขนาดต่างๆ เริ่มตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา มีทั้งแบบผสมผสานจำนวน 1,126 แห่ง ฝายกึ่งถาวร 15 แห่ง ฝายถาวร 4 แห่ง ในพื้นที่ อุทยานแห่งชาติภูผาเหล็ก ได้ก่อสร้างฝายแบบผสมผสาน 497 แห่ง ฝายกึ่งถาวร 12 แห่ง ฝายถาวร 3 แห่ง ส่วนที่ อุทยานแห่งชาติภูผายล สร้างฝายแบบผสมผสาน 5 แห่ง และฝายถาวร 4 แห่ง  สำหรับฝายที่ก่อสร้างนี้สามารถลด ความรุนแรงของกระแสน้ำในลำธาร ทำให้มี น้ำถูกกักเก็บเพิ่มมากขึ้น ช่วยลดการชะล้างพังทลายของดิน โดยกักเก็บตะกอนที่ไหลมากับน้ำ ยืดอายุแหล่งน้ำตอนล่างให้ตื้นเขินช้าลง สร้างความหลากหลายทางชีวภาพ และลดความรุนแรงการเกิดไฟป่าในฤดูแล้ง ผลประโยชน์อีกหลายทาง เช่น สร้างรายได้เสริมแก่ราษฎร การจ้างแรงงาน และทำให้สามารถ ก่อสร้างฝายชะลอน้ำ ได้เองในอนาคต  นายปราโมทย์ พรมพินิจ หรือ ลุงโมทย์ ผู้นำชาวบ้านโพนตูม ตำบลก้านเหลือง อำเภอนาแก จังหวัดนครพนม ซึ่งเป็นกำลังสำคัญในการก่อสร้างฝายในเขต อุทยานแห่งชาติภูผายล บอกว่า…พื้นที่บ้านโพนตูมดั้งเดิมแห้งแล้ง ไม่สามารถทำนาปลูกข้าวได้ต้องอาศัยน้ำฝนเพียงอย่างเดียว หลังจากที่ก่อสร้างฝายขึ้นซึ่งสามารถเก็บกักน้ำได้ 50-200 ลูกบาศก์เมตร ทำให้พื้นที่อุดมสมบูรณ์มีน้ำใช้สำหรับอุปโภคบริโภคได้ตลอดทั้งปี  “…การก่อสร้างฝายแต่ละขนาดตามลักษณะภูมิประเทศ นำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ เช่น การต่อท่อ PVC ขนาด 12 นิ้ว ส่งน้ำจากฝายที่สร้างเป็นท่อหลักในแต่ละชั้นลงไปสู่พื้นที่เกษตรกรรม เพื่อใช้ในระบบประปาในหมู่บ้าน มีการจัดระบบ เปิดปิดของน้ำที่ปล่อยลงมา สู่ท่อดังกล่าว…  โดยใช้หลักการง่ายๆ วางไม้กระดานปิดปากท่อ อาศัยแรงดันน้ำในการปิดไม่ต้องใส่วาล์วท่อส่งน้ำ สังเกตแล้วพบว่า…พลังงานสะสมของน้ำบริเวณที่ก่อสร้างมีมากขนาดส่งไปถึงบริเวณด้านล่าง ซึ่งมีพื้นที่เกษตรบางส่วนได้ จึงไม่ต้องเสียเงินจ้างแรงงาน ในการขุดสระเก็บน้ำ…ลุงโมทย์ กล่าว นับว่าเป็นการบูรณาการร่วมกันทั้ง ภาครัฐ และ ประชาชน ในการวางแผน พัฒนาแหล่งต้นน้ำลำธารตามแนวพระราชดำริ…. เพื่อรักษาทรัพยากรของชาติไว้ให้ยั่งยืน ตามวิถีแห่งสัจธรรมอันเป็นรูปธรรมว่า...น้ำ คือ ชีวิต..


ที่มา : หนังสือพิมพ์ไทยรัฐฉบับวันที่ 23 กรกฎาคม 2551 : www.thairath.co.th