โรคแมลงศัตรูพืช, โรคและศัตรูเห็ด, เห็ดนางรม นางฟ้า

การใช้สารชีวภัณฑ์….ในงานเพาะเห็ดแบบมืออาชีพ (1)

หลังจากที่ได้ทำการไลฟ์สดผ่านช่องทางเพจของ THAI GREEN AGRO ในเรื่องการเพาะเห็ดฟาง เห็ดถุงอย่างง่ายเพื่อให้พีน้องที่เดือดร้อนจากสถานการณ์ไวรัสโควิด-19 ได้มีอาหารและอาชีพในการดำรวงชีวิตท่ามกลางการช่วยเหลือจากภาครัฐที่ไม่ทั่วถึงและล่าช้า….ปรากฎว่ามีทั้งนักเพาะเห็ดมือสมัครเล่นและมืออาชีพ ที่สนอกสนใจและไล่เลียงปัญหามาสอบถามกันเอยะแยะมากมาย

แต่เนื่องด้วยยุคของอินเทอร์เน็ต สังคมโซเชียลออนไลน์ทำให้ผู้คนก็จะสืบค้นหาความรู้เพิ่มเติมกันมาพอสมควร และมีอยู่เรื่องหนึ่งที่ส่วนใหญ่ยังไม่เข้าใจเกี่ยวกับเรื่องของการนำเอาสารชีวภัณฑ์เข้ามาใช้ในกระบวนการเพาะเห็ด เนื่องด้วยมาสารชีวภัณฑ์เยอะแยะมากมายที่มีผู้คิดค้นทั้งที่ผ่านการวิจัยและไม่ผ่านการวิจัยนำมาเป็นทางเลือกให้แก่พี่น้องเกษตรกร

การนำสารชีวภัณฑ์มาใช้ในการเพาะเห็ด อาจจะมีความแตกต่างอยู่บ้างเมื่อเทียบกับการนำไปใช้ในเรือกสวนไร่นานะครับ เนื่องด้วย “พืช” กับ “เห็ด” นั้นมีความแตกต่างกัน การดูแล บำรุงและรักษาโรคแมลงศัตรูพืชต่าง ๆ จึงมีความแตกต่างกันด้วย

หลายปีก่อนเคยมีเซลล์รถเร่….เที่ยวนำสารชีวภัณฑ์ที่ชื่อ “ไตรโคเดอร์ม่า (Tricoderma Harzianum ssp.) ไปส่งเสริมให้ผู้เพาะเห็ดแถวจังหวัดสระบุรีได้นำไปใช้ในการปราบ ราศัตรูเห็ด ไม่ว่าจะเป็น ราเขียว ราส้ม ราดำ ราเมือก ฯลฯ ซึ่งสร้างความเสียหายให้แก่ผู้เพาะเห็ดเป็นอย่างมาก เนื่องด้วยสารชีวภัณฑ์ที่ชื่อว่า “ไตรโคเดอร์ม่า (Tricoderma Harzianum ssp.) จัดได้ว่าเป็นศัตรูหมายเลขหนึ่งของเห็ดเลยก็ว่าได้ ฟาร์มเห็ดที่ดูแลแก้ไขไม่ดี มีสิทธิ์ที่จะทำให้ล้มละลายขาดทุนจากการรุกรามติดเชื้อไตรโคเดอร์ม่าไปทั้งฟาร์มได้เลยทีเดียว จึงเป็นเรื่องที่พี่น้องผู้เพาะเห็ดควรให้ความระมัดระวังให้ดี

“ไตรโคเดอร์ม่า (Tricoderma Harzianum ssp.) นี้ในอีกด้านหนึ่งคือผู้ช่วยเกษตรกรอันดับต้น ๆ ด้วยเช่นเดียวกันในการป้องกันกำจัดแก้ไขปัญหาโรครากเน่าโคนเน่า ผลเน่า โรคเน่าคอดิน เป็นต้น เชื้อราไตรโคเดอร์มา เป็นเชื้อราที่ดำรงชีวิตอยู่ในดิน อาศัยเศษซากพืช ซากสัตว์และอินทรียวัตถุเป็นแหล่งอาหาร เจริญได้รวดเร็วบนอาหารเลี้ยงเชื้อราหลายชนิด สร้างเส้นใยสีขาวและผลิตส่วนขยายพันธุ์ที่ เรียกว่า “โคนิเดีย” หรือ “สปอร์” จำนวนมากรวมเป็นกลุ่มหนาแน่นจนเห็นเป็นสีเขียว

เชื้อรา “ไตรโคเดอร์ม่า (Tricoderma Harzianum ssp.) จัดได้ว่าเป็นศัตรู (ปฏิปักษ์) ต่อเชื้อราสาเหตุโรคพืชหลายชนิดโดยวิธีการเบียดเบียน หรือเป็นปรสิต และแข่งขันหรือแย่งใช้อาหารที่เชื้อโรค

ต้องการ นอกจากนี้เชื้อราไตรโคเดอร์มายังสามารถผลิตสารปฏิชีวน และสารพิษ ตลอดจนน้ำย่อยหรือเอนไซม์สำหรับช่วยละลายผนังเส้นใยของเชื้อโรคพืช

คุณสมบัติพิเศษของเชื้อราไตรโคเดอร์มาคือ สามารถช่วยละลายแร่ธาตุให้อยู่ในรูปที่เป็นประโยชน์ต่อพืช จึงช่วยส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืชและชักนำให้ต้นพืชมีความต้านทานต่อเชื้อโรคพืชทั้งเชื้อราและแบคทีเรียอันเป็นสาเหตุโรคพืช

ประโยชน์ของการใช้ “ไตรโคเดอร์ม่า (Tricoderma Harzianum ssp.) ควบคุม ทำลายหรือยับยั้งเชื้อราในดินสาเหตุโรคพืชทั้งราชั้นสูงและราชั้นต่ำ เช่น

1. ทำลายเชื้อราพิเทียม (Pythium spp.) สาเหตุโรคเน่าระดับดิน กล้ายุบ กล้าเน่า โคนเน่า โรคยอดเน่าในพืชไร่ มะเขือเทศ พืชผักชนิดต่างๆ

2. ทำลายเชื้อราไฟทอฟเทอร่า (Phytopthora spp.) สาเหตุโรคราที่ทำให้ผลร่วง ดอกร่วง ใน ลำใย ลิ้นจี่ โรคดอกรวงในทุเรียน โรครากเน่า-โคนเน่า ใน พริก ทุเรียน ส้ม มะนาว พริกไท แตงโม แตงกวา แตงร้าน มะเขือเทศและโรคเน่าเข้าไส้ในกล้วย ฯลฯ

3. ทำลายเชื้อราสเคอโรเทียม (Sclerotium spp.) สาเหตุโรค โคนเน่า โรคกล้าไหม้ ราเม็ดผักกาด โรคเหี่ยวในพืชผักชนิดต่าง ๆ มะเขือเทศ พืชไร่ สตรอเบอรี่ มันฝรั่ง

4. ทำลายเชื้อราไรซอกโทเนีย (Rhizoctonia spp.) สาเหตุโรคเน่าคอดิน กล้ายุบ กล้าเน่า ทำให้ทุเรียนเป็นโรคใบติด

5. ทำลายเชื้อราคอลเลทโททริกัม (Colletotrichum spp.) สาเหตุโรคแอนแทรคโนสในมะม่วง องุ่น ฝรั่ง พุทรา ชมพู่ มะละกอ พริก หอมหัวใหญ่ หอมแบ่ง หอมแดง กระเทียม มันฝรั่ง

6. ทำลายเชื้อราอัลเทอนาเรีย (Alternaria spp.) สาเหตุโรคโรคใบจุดเน่าในพืชตระกูลกระหล่ำ เช่น ผักคะน้า ผักกาดขาว กะหล่ำดอก กระหล่ำปลี บรอคโครี่ สตรอเบอรี่ มันฝรั่ง พริก

7. ทำลายเชื้อรา ฟิวชาเรียม (Fusarium spp.) สาเหตุโรคใบไหม้ในไม้ผล พืชไร่ พืชผักชนิดต่าง ๆ ตลอดจนไม้ดอก ไม้ประดับ

ปัจจุบันมีการใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มาชนิดสด สามารถใช้ได้หลายวิธีตามโอกาสและความสะดวกของเกษตรกร เช่น ใช้เชื้อสดผสมกับรำละเอียดและปุ๋ยอินทรีย์ในสัดส่วน 1:10:40 โดยน้ำหนักสำหรับใส่หลุมปลูก อัตรา 10-20 กรัม (1-2 ช้อนแกง) คลุกเคล้ากับดินในหลุมปลูกพืช ก่อนการหยอดเมล็ดพืช หรือหว่าน

ลงแปลงปลูก ด้วยอัตรา 50-100 กรัมต่อตารางเมตร หรือใช้ผสมรวมกับวัสดุปลูกสำหรับการเพาะกล้าโดย ใส่ส่วนผสมของเชื้อสด+ปุ๋ยอินทรีย์ ผสมร่วมกับดินหรือวัสดุปลูกอัตรา 1: 4 โดยปริมาตร (20%) นำดินหรือวัสดุปลูกที่ผสมด้วยส่วนผสมของเชื้อสดแล้วใส่กระบะเพาะเมล็ด ถุงหรือกระถางปลูกพืช

วันนี้ต้องขออภัยท่านผู้อ่าน ที่จะต้องขออนุญาตยกยอดไปเล่าส่วนที่เหลือในตอนต่อไป เนื่องด้วยระยะเวลาอันจำกัดจำเขี่ย….พบกันในตอนที่ 2 นะครับ

 

 

มนตรี บุญจรัส

ชมรมเกษตรปลอดสารพิษ www.thaigreenagro.com