นิดหนึ่งนี้อุทิศแด่ชาวนา     ผู้ต่ำต้อยน้อยหน้าเหลือแสน    ลำบากยากจนข้นแค้น   ไป่แม้นชาวฟ้ามหานคร   โดย. อาจารย์ดีพร้อม ไชยวงศ์เกียรติ
24 เมษายน 2557


ยินดีต้อนรับ  Guest
ชื่อสมาชิก:
รหัสผ่าน:
     
จำนวนสมาชิก : (6226)
สมัครสมาชิก  ลืมรหัสผ่าน
          Social Network
fan page tawizter youtube
ค้นหา:  
ลิ้งในฐานข้อมูล (15065 )
Skip Navigation Links.

www.dbd.go.th







แลกลิ้ง






ติดต่อแลกลิ้งติดต่อกลับ thaigreenagro@gmail.com


www.thaigreenagro.com







การปรับปรุงพันธุ์และการพัฒนาสายพันธุ์อโกลนีมา (อ่าน 2606 ครั้ง)
วันที่ : 15 ต.ค. 2549, 12:05:13 น.
หมวดหมู่ : ไม้ดอก-ไม้ประดับ กลุ่ม : ไม้ใบ

เรื่อง : “อทิพัฒน์ บุญเพิ่มราศี

ข้อมูล : คุณปราโมทย์ โรจน์เรืองแสง สวนอัญมณี

 

                ท่านผู้อ่านคงจะรู้จักกับ อโกลนีมา-ราคาแห่งไม้ประดับ มากขึ้น จากเรื่องราวที่ได้นำเสนอไปในตอนที่แล้ว โดยอาจารย์ ธนบุตร ปิยะพันธุ์ แห่งวิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีกาญจนบุรี สำหรับในตอนนี้ได้หยิบยกเรื่องของการปรับปรุงและพัฒนาสายพันธุ์อโกลนีมา ตัวอย่างของพ่อแม่พันธุ์และลำดับขั้นตอนการผสมพันธุ์ เป็นต้น มานำเสนอให้กับท่านผู้อ่านได้ทราบในแง่มุมของการพัฒนาสายพันธุ์อะโกลนีมากันมากขึ้น โดยมีคุณปราโมทย์ โรจน์เรืองแสง แห่งสวนอัญมณี มือปรับปรุงและพัฒนาสายพันธุ์อะโกลนีมาในยุคแรก ๆ ของบ้านเรา เป็นผู้ให้ข้อมูลจากประสบการณ์จริงที่สั่งสมมานานกว่า 10 ปี...

การพัฒนาสายพันธุ์และตัวอย่างพ่อแม่พันธุ์อะโกลนีมา

 

                การพัฒนาสายพันธุ์ คือ การปรับปรุงพันธุ์ให้ได้พันธุ์ใหม่ที่ดีกว่าพันธุ์เดิม อโกลนีมาเป็นไม้ประดับที่มีต้นกำเนิดในป่า การนำมาปลูกเลี้ยงตามบ้านเรือนหรือเพื่อการจัดประดับตกแต่งภายในสวน จึงต้องผ่านการปรับปรุงพันธุ์ไหม้เหมาะกับสภาพแวดล้อมนั้น ๆ ซึ่งการปรับปรุงพันธุ์มี 2 แนวทางคือ การปรับปรุงพันธุ์ในรุ่นพ่อแม่และการปรับปรุงพันธุ์ในรุ่นลูกเพื่อให้ได้ลูกผสมหรือลูกไม้พันธุ์ใหม่ ๆ

 

               แนวทางที่ 1 : การปรับปรุงพันธุ์อโกลนีมาในรุ่นพ่อแม่

               อะโกลนีมาที่นำมาจากป่าย่อมมีความหลากหลายของสายพันธุ์และมีลักษณะที่แตกต่างกันออกไป เช่น ใบกว้าง ใบแคบ ใบหนา ใบบาง ก้านสั้น ก้านยาว หลากสีสัน ทรงพุ่มมีขนาดใหญ่ กว้าง เล็ก สูง หรือกะทัดรัด เป็นต้น จึงควรที่จะนำมาปรับปรุงพันธุ์เพื่อให้อโกลนีมาสายพันธุ์จากป่าดังกล่าวเป็นพ่อแม่พันธุ์ที่มีลักษณะดีขึ้นกว่าเดิม สำหรับการปรับปรุงพันธุ์ในรุ่นพ่อแม่ คุณปราโมทย์ ให้ข้อมูลว่า ได้คัดเลือกพ่อแม่พันธุ์อะโกลนีมาที่เป็นสายพันธุ์แท้จากป่า มีลักษณะที่ดีในแต่ละด้านผสมเข้าด้วยกัน จนได้ลูกผสมพันธุ์แท้ที่มีลักษณะดีเพื่อใช้เป็นพ่อแม่พันธุ์ต่อไปในอนาคต

                จากการปรับปรุงพันธุ์มานับสิบปี ทุกวันนี้คุณปราโมทย์ จึงมีฐานพันธุกรรมของพ่อแม่พันธุ์จำนวนมากและผ่านการปรับปรุงพันธุ์มาหลายชั้น (generation)

 

               แนวทางที่ 2 : การปรับปรุงพันธุ์ในรุ่นลูก

               ลูกผสมพันธุ์ใหม่จะมีลักษณะที่ดีได้ต้องมาจากพ่อแม่คู่ผสมที่มีลักษณะดีและผ่านการคัดเลือกหรือการปรับปรุงพันธุ์ดังที่กล่าวในหัวข้อข้างต้น ลูกผสมที่ดีและเป็นที่ต้องการของตลาดคือ ใบกว้าง หนา ลำต้นใหญ่ ทรงพุ่มสวยงาม ก้านสั้น แตกหน่อเก่ง สีสันสวยงาม โดยเฉพาะสีแดงและสีชมพู นับว่าเป็นสีสันที่ได้รับความนิยมของตลาดมาก ณ เวลานี้

                ปัจจุบันพ่อแม่พันธุ์อโกลนีมาที่สามารถถ่ายทอดลักษณะใบสีแดงหรือสีชมพูสู่รุ่นลูกมีเพียง 2 สายพันธุ์หลัก คือ โพธิบัลลังก์และขันหมากชาววัง ดังนั้นหากต้องการลูกไม้ที่มีสีแดงหรือสีชมพูปรากฏบนใบ จึงควรนำอโกลนีมาโพธิบัลลังก์หรือขันหมากชาววังผสมเข้ากับอโกลนีมาสายพันธุ์ที่มีพื้นที่ใบมีสีเหลือหรือสีขาวมากที่สุด เพื่อให้สีสันที่สวยงามดังกล่าวถ่ายทอดและปรากฏบนใบในรุ่นลูกได้อย่างชัดเจนนั่นเอง

 

ตัวอย่างอโกลนีมาที่นิยมนำมาเป็นพ่อหรือแม่พันธุ์คู่ผสมในปัจจุบัน

 

                - ขันหมากชาววัง อะโกลนีมาที่มีบทบาทในการปรับปรุงพันธุ์ในบ้านเราสูงมาก เป็นต้นพ่อหรือแม่พันธุ์ที่ให้ลูกผสมใบสีแดงหรือสีชมพูหรืออาจกล่าวได้ว่าลูกผสมอโกลนีมาที่มีสีแพงหรือสีชมพู 90% ที่มีอยู่ปัจจุบัน เป็นลูกผสมจากขันหมากชาววัง ลูกผสมที่ได้มีความแข็งแรง ทนต่อสภาพแวดล้อมได้ดี สันนิษฐานกันว่าเป็นลูกผสมระหว่างขันหมากป่ากับโพธิบัลลังก์ ซึ่งผสมกันเองตามธรรมชาติจากการเลี้ยงของชาวบ้านในจังหวัดชุมพร

                - โพธิบัลลังก์ อโกลนีมาชนิดจากป่าในประเทศอินโดนีเซีย ใช้เป็นพ่อหรือแม่พันธุ์ที่ให้ลูกผสมใบสีแดงหรือสีชมพู แต่ไม่เป็นที่แพร่หลายสำหรับนักปรับปรุงพันธุ์ในบ้านเรา เนื่องจากเป็นอโกลนีมาที่เลี้ยงดูค่อนข้างยากมักเจอปัญหาเน่าง่าย

                - ลิ้นกระทิง อโกลนีมาชนิดแท้จากป่า พบในป่าทางภาคใต้ จังหวัดชุมพร ระนอง สุราษฎร์ธานี เป็นต้น เป็นอโกลนีมาที่มีจุดเด่นในด้านใบกว้าง โครงสร้างลำต้นใหญ่ มีความสูงมากกว่า 1 เมตร มีลายใบหลายรูปแบบ เช่น ลายแตง รัศมีเงิน กลางเทาขอบประ (พูนศักดิ์) ลูกผสมที่เกิดจากลิ้นกระทิง เช่น คฑาเงิน คฑาทอง

                - โคชิน อโกลนีมาชนิดแท้จากป่า พบในป่าทางภาคตะวันออกและตะวันตก ที่มีสภาพอากาศค่อนข้างแล้ง โครงสร้างลำต้นใหญ่ ใบมีขนาดกว้าง เดิมใบเป็นสีเขียวทั้งใบ ปัจจุบันได้รับการปรับปรุงพันธุ์จนใบมีสีขาวจุด ขาวประถึงขาวทั้งใบ เป็นอโกลนีมาสายพันธุ์หนึ่งที่มีความสำคัญในบ้านเรา มีบทบาทในการรับสีแดงหรือสีชมพูจากโพธิบัลลังก์และขันหมากชาววังได้อย่างสวยงาม ลูกผสมที่เกิดจากโคชิน เช่น มั่งมีศรีสุข สิริมณี พาร่ำรวย เป็นต้น

                - โพธิสัตว์ อโกลนีมาชนิดแท้จรกป่า พบในป่าทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือจนถึงประเทศลาว เป็นอโกลนีมาที่มีลำต้นทอดเลื้อยไปบนผิวดิน ใบมีสีสันสวยงาม โดยลูกผสมที่มีชื่อเสียงในตลาดและเป็นสายเลือดของโพธิสัตว์ คือ วาเลนไทน์ และอัญมณี เป็นต้น

                - ทองนพคุณ อโกลนีมาที่ได้รับการปรับปรุงพันธุ์แล้วโดย คุณจิระชัย เร่งทอง ถ้านับญาติจะเป็นหลานของลิ้นกระทิง เป็นอโกลนีมาสายพันธุ์หนึ่งที่มีก้านสีขาว ใบกว้าง สีสันและลวดลายสวยงาม ลูกผสมที่เกิดจากทองนพคุณ เช่น ลายน้ำทอง สิริโชค

                - คฑามหามงคล เป็นอโกลนีมาที่มีโครงสร้างลำต้นใหญ่ ใบกว้าง แตกหน่อเก่ง โดยลูกผสมที่มีชื่อเสียงและเป็นลูกของอโกลนีมาสายพันธุ์นี้ คือ มงคลสยาม เพชรพระสมุทร ทับทิมสยาม

                - ทองเต็มบ้าน (Pride of Phillippines) อโกลนีมาสายพันธุ์หนึ่งที่มีใบสวยงาม สีสันสดใส ใบกว้าง นักปรับปรุงพันธุ์ในบ้านเราส่วนหนึ่งนิยมนำมาใช้เป็นต้นพ่อแม่พันธุ์ซึ่งลูกผสมที่มีความสำคัญและเป็นลูกของอโกลนีมาสายพันธุ์นี้คือ ทองนพคุณ

 

ลำดับขั้นตอนการผสมพันธุ์

                1. คัดเลือกพ่อแม่พันธุ์ที่แข็งแรงและเป็นสายพันธุ์ที่มีประวัติให้ลูกผสมดี เพื่อเตรียมจับคู่ผสม

                2. นำเกสรเพศผู้อโกลนีมาที่คัดเลือกเป็นต้นพ่อพันธุ์มาป้ายบนเกสรเพศเมียที่เป็นต้นแม่พันธุ์ (นิยมใช้โพธิบัลลังก์หรือขันหมากชาววังเป็นแม่พันธุ์) ทิ้งไว้ 1 คืน เกสรเพศผู้ของดอกในต้นแม่พันธุ์ที่ได้รับการผสมจะเริ่มแตกออก ผู้ปลูกเก็บเกสรเพศผู้นี้นำไปใช้ผสมกับต้นอื่น ๆ ต่อไป ...ข้อสำคัญ... ก่อนรดน้ำหรือในฤดูฝน ควรใช้ถุงพลาสติกครอบกันน้ำชะล้างเกสรเพศผู้ นำถุงพลาสติกออกในวันรุ่งขึ้นก่อนเก็บเกสรเพศผู้เพื่อนำไปใช้ต่อไป...

                3. หลังจากเกสรเพศผู้และเกสรเพศเมียได้รับการผสม จะเริ่มพัฒนาไปสู่ผล ใช้เวลาประมาณ 6-8 เดือน ผลก็จะเริ่มสุกและมีสีแดง ผู้ปลูกจึงเก็บผลสุกดังกล่าวมาล้างเปลือกนอกออก นำเมล็ดที่ได้ไปเพาะในวัสดุปลูกที่เตรียมไว้ซึ่งสามารถเก็บความชื้นได้ดี

                4. เมล็ดที่ปลูกในวัสดุเพาะไม่เกิน 1 เดือนก็จะเริ่มงอก จากนั้นต้นกล้าวอโกลนีมาก็จะเริ่มมีใบให้เห็นเดือนละ 1 ใบ เมื่ออโกลนีมาเจริญเติบโตจนมีใบครบ 10 ใบ หรือเรียกว่า ไม้รุ่น ก็สามารถกำหนดคุณสมบัติของลูกผสมดังกล่าวได้แล้ว

 

                ข้อควรคำนึงสำหรับนักปรับปรุงสายพันธุ์อโกลนีมา

                1. ดอกอโกลนีมาที่เตรียมผสมจะต้องบานและพร้อมผสมในเวลาที่ใกล้เคียงกันเนื่องจากเกสรดอกอโกลนีมาไม่สามารถที่จะเก็บไว้ใช้ได้นานเหมือนเกสรไม้ดอกไม้ประดับบางชนิด นักปรับปรุงพันธุ์จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีพ่อและแม่พันธุ์ในจำนวนที่เพียงพอ เพื่อเพิ่มโอกาสในการผสมพันธุ์ที่มีมากขึ้น

                2. อโกลนีมาที่นำมาเป็นแม่พันธุ์ต้องเป็นต้นที่มีความสมบูรณ์ เนื่องจากดอกที่ได้รับการผสมและพัฒนาไปสู่เมล็ดจะต้องถือฝักเมล็ดนาน 6-8 เดือน หากความสมบูรณ์ของแม่พันธุ์ไม่เพียงพอจะส่งผลให้ฝักที่ได้รับการผสมร่วงโรยก่อนวัย หรือส่งผลกระทบต่อการเจริญเติบโตของลูกไม้ที่เกิดจากเมล็ดต่อไปได้

                3. อโกลนีมาเป็นไม้ป่า ในบางสายพันธุ์ เช่น โคชิน โพธิสัตว์ ลิ้นกระทิง ออกดอกเป็นฤดูกาล เพียงครั้งเดียวต่อปี นักปรับปรุงพันธุ์มือใหม่จึงควรทราบพฤติกรรมเหล่านี้เป็นแนวทางของการผสมพันธุ์ได้อย่างถูกต้องและถูกเวลา

                4. อโกลนีมาได้รับการปรับปรุงพันธุ์มาหลายชั้น (generation) ลูกไม้ที่เกิดใหม่ บางสายพันธุ์ไม่สามารถนำไปปรับปรุงพันธุ์ต่อได้หรือเป็นหมัน โดยเฉพาะไม้ลูกผสมที่มีสีแดงหรือสีชมพู ที่มีอยู่ในปัจจุบันไม่สามารถขยายพันธุ์ต่อได้แทบทั้งสิ้นจุดนี้เป็นจุดที่นักปรับปรุงพันธุ์ต้องมองย้อนกลับไปหาสายพันธุ์ลักษณะที่ดีในรุ่นพ่อแม่เพื่อปรับปรุงลักษณะที่ดีในรุ่นลูกต่อไป

                5. นักปรับปรุงพันธุ์มือใหม่ต้องมีความสนใจศึกษาและทราบถึงพื้นฐานประวัติของสายพันธุ์อโกลนีมาเป็นอย่างดี สามารถสังเกตถึงความหลากหลาย รู้จักนำลักษณะเด่นของสายพันธุ์อโกลนีมาต่าง ๆ มาใช้และมีความมุ่งมั่นตั้งใจสำหรับงานด้านปรับปรุงและพัฒนาสายพันธุ์

 

แนวทางและอุปสรรคในการปรับปรุงสายพันธุ์

 

                อโกลนีมาเป็นไม้ประดับที่มีความหลากหลายสายพันธุ์ ในด้านสีสันปัจจุบันนักปรับปรุงพันธุ์มืออาชีพในบ้านเราสามารถทำได้ดี แต่ในด้านขนาดทรงพุ่มพบว่า อโกลนีมาที่มีขนาดทรงพุ่มใหญ่และใบมีสีสันสวยงามด้วย เช่น สีแดงหรือสีชมพู ยังไม่มีใครทำได้ ขณะนี้เรากำลังพัฒนาไปสู่จุดนั้น ซึ่งถ้าเราสามารถปรับปรุงพันธุ์ดังกล่าวได้ ก็จะเป็นการเพิ่มตลาดรองรับให้มีมากขึ้น...

                ในส่วนของลูกผสมอโกลนีมาที่มีใบสีแดงหรืสีชมพูจะไม่สามารถขยายพันธุ์ต่อได้หรือเป็นหมัน นับว่าเป็นอุปสรรคหนึ่งต่อการพัฒนาสายพันธุ์อโกลนีมา แนวทางการปรับปรุงพันธุ์ทุกวันนี้จึงต้องมุ่งสู่การปรับปรุงพันธุ์ในรุ่นของพ่อแม่พันธุ์เป็นหลัก เพื่อให้ได้ลูกผสมพันธุ์ใหม่ ๆ เกิดขึ้นตามที่เราต้องการ... คุณปราโมทย์ กล่าวทิ้งท้าย...

 

อนาคตอโกลนีมาในสายตา... คุณปราโมทย์ โรจน์เรืองแสง

 

                อโกลนีมาเป็นไม้ประดับที่ปลูกเลี้ยงมายาวนานกว่า 20 ปี ตั้งแต่ในยุคของ คุณสิทธิพร โทณวณิก ซึ่งเป็นผู้ที่ผสมบัลลังก์ทองได้ในยุคแรก ทิ้งช่วงมาถึงรุ่นผมประมาณ 10 ปีเศษให้หลัง เรามีการจับกลุ่มและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นซึ่งกันและกัน จึงมีโอกาสได้พัฒนาลูกผสมพันธุ์ใหม่ที่มีคุณสมบัติดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทำให้ช่องทางการตลาดเปิดกว้าง

                อโกลนีมาเป็นไม้ประดับที่มีความสวยงาม ปลูกเลี้ยงง่าย ใคร ๆ ก็สามารถเลี้ยงได้ ไม่ต้องใช้พื้นที่มาก จึงจัดประดับไว้ได้ทุกที่ทั้งในอาคาร ออฟฟิศ บ้านเรือน หรือสวนหน้าบ้านในอนาคตหากบ้านเรามีการผลิตไม้ลูกผสมออกมามากมายหลากหลายสายพันธุ์จนเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางในต่างประเทศ ก็จะเป็นการเพิ่มช่องทางการตลาดได้มากขึ้น ทุกวันนี้บ้านเรานับว่าเป็นประเทศผู้ผลิตอโกลนีมาอันดับต้น ๆ ของโลกก็ว่าได้ บ้านเรามีนักปรับปรุงพันธุ์ฝีมือดีอยู่มาก โอกาสที่จะได้ลูกผสมพันธุ์ใหม่ ๆ ก็มีมาก ซึ่งจะเป็นการเพิ่มช่องทางการตลาดที่ดีขึ้นนั่นเอง...

ที่มา : วารสารเคหการเกษตร. ปีที่ 30 ฉบับที่ 10 ตุลาคม 2549 หน้า 134-140.

My Great Web page

logoVDO.gif

ชมรมเกษตรปลอดสารพิษ ชมรมเกษตรปลอดสารพิษ ชมรมเกษตรปลอดสารพิษ ชมรมเกษตรปลอดสารพิษ ชมรมเกษตรปลอดสารพิษ ชมรมเกษตรปลอดสารพิษ ชมรมเกษตรปลอดสารพิษ ชมรมเกษตรปลอดสารพิษ ชมรมเกษตรปลอดสารพิษ



ฐานข้อมูลชีวิตและผลงาน ท่านพุทธทาสภิกขุ โหลดเพลง นิยาย คลิปวีดีโอ การ์ตูน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กรมส่งเสริมการเกษตร กรมวิชาการเกษตร กรมการข้าว กรมประมง กรมปศุสัตว์ กรมพัฒนาที่ดิน ตลาดไทย สี่มุมเมือง ฟาร์มเกษตร ดอทคอม ปุ๋ย ปุ๋ยเม็ด ปุ๋ยอินทรีย์ ปุ๋ยชีวภาพ เครื่องทำปุ๋ย เครื่องผสมปุ๋ย เครื่องอัดเม็ดปุ๋ยชีวภาพ ปุ๋ยชีวภาพ เครื่องปั้น ผลิตอาหารสัตว์ เครื่องบดปุ๋ย ปุ๋ยอินทรีย์ เครื่องผลิตปุ๋ย ทำปุ๋ยขายphorphieng.com สั่งพิมพ์,เสื้อยืด,แก้วมัค,เซรามิค::  สุปรีดาพาราดอทคอม : จำหน่ายกล้ายางพาราคุณภาพ กรมวิชาการรับรอง All About Agriculture unseentourthailand.com ไร่ภูพานรีสอร์ท รีสอร์ทมีระดับ สำหรับครอบครัว ชุมชนเกษตรพอเพียง (ออนไลน์) จำหน่ายลูกไก่พื้นเมือง,คู่มือการเลี้ยงไก่พื้นเมือง ร้านเกษตรวิรุฬ Chokdee Farm