ข่าวเกษตร, ข่าวสารทั่วไป

คำเดื่อง ภาษี…ปราชญ์ ผู้ฟื้นฟูภูมิปัญญาไทย

fiogf49gjkf0d

ปัจจุบัน การทำเกษตรประณีตกำลังเป็นที่สนใจแพร่หลายมากขึ้น
เนื่องจากเป็นการทำจากเล็กไปหาใหญ่  จากง่ายไปหายาก
ทำได้จริงและทำได้กับทุกคนที่มีใจและมีปัญญา
โดยต้องวางแผนทำเกษตรกรรมถาวรและพอเพียงก่อน ทำแบบปลอดจากสารพิษ
ปลูกพืชที่เป็นอาหารประจำวัน มีบำนาญชีวิต โดยหลักสำคัญในการทำเกษตรประณีต คือ
“กินของที่ปลูกและใช้ของที่ทำ” รวมทั้งต้องศรัทธาในงานที่ตัวเองทำ
จัดระบบพืชผักผลไม้และเลี้ยงสัตว์หมุนเวียนไปตามฤดูกาลอย่างต่อเนื่องและพอเพียง…

fiogf49gjkf0d

พ่อคำเดื่อง ภาษี ปราชญ์ชาวบ้านแห่งสถาบันฟื้นฟูภูมิปัญญาไท บ้านโนนเขวา
ต.หัวฝายกิ่ง อ.แคนดง จ.บุรีรัมย์ เล่าให้ฟังว่า
เดิมครอบครัวทำการเกษตรผสมผสานอยู่แล้ว
มีเกษตรกรและผู้สนใจเข้ามาศึกษาเรียนรู้ดูงานอย่างต่อเนื่อง
ผู้ที่มาศึกษาดูงานส่วนใหญ่มองว่า
แปลงเกษตรผสมผสานของพ่อคำเดื่องเป็นแปลงใหญ่ที่ทำได้ยาก
ใช้เวลานานกว่าจะประสบผลสำเร็จ ทำให้หลายรายเกิดความท้อถอย จึงมีแนวคิดว่า
“ย่อส่วน” แปลงเกษตรผสมผสานให้มีขนาดเล็กลงมาเป็น “เกษตรประณีต 1 ตารางเมตร”
เพื่อกระตุ้นและจุดประกายแนวความคิดเกษตรกรทั่วไป
โดยเฉพาะรายย่อยและเกษตรกรที่มีที่ทำกินค่อนข้างจำกัด ก็สามารถทำได้
เป็นนวัตกรรมหนึ่งที่สามารถช่วยลดรายจ่ายให้กับเกษตรกรได้

การทำเกษตรประณีต 1 ตารางเมตร
เป็นแนวทางและรากฐานที่มั่นคงของเศรษฐกิจพอเพียงอันจะนำไปสู่การแก้ไขปัญหาความยากจนได้
โดยเฉพาะเกษตรกรที่มีที่ดินค่อนข้างจำกัด หรือมีที่ดินน้อย รวมทั้งผู้ที่มีเวลาน้อย
มีความรู้ทางการเกษตรน้อย มีทุนทรัพย์น้อย มีปริมาณน้ำน้อย และมีแรงงานน้อย
ขอเน้นว่า “จะทำอย่างไรจึงจะทำให้พื้นที่น้อย ๆ เกิดประโยชน์สูงสุด”
เกษตรกรสามารถแบ่งพื้นที่ส่วนหนึ่งมาทำเกษตรประณีตได้ ซึ่งทำได้ง่าย ๆ ไม่ยากเลย
เบื้องต้นต้องสำรวจพื้นที่ที่มีอยู่ แล้วสำรวจว่าอยากได้อะไรจากพื้นที่นั้น
และต้องสำรวจด้วยว่าทรัพยากรที่มีอยู่หรือทุนเดิมที่มีอยู่ ทั้งทิศทางแสง วัตถุดิบ
และทุนทรัพย์ จากนั้นค่อยวางผังลงบนกระดาษก่อนว่า
จะปลูกอย่างไรให้ได้ชนิดพืชที่มีความหลากหลายในพื้นที่นั้น แล้วลงมือปฏิบัติจริง

เนื้อที่ 1 ตารางเมตร ถ้าวางแผนดีสามารถปลูกพืชได้ไม่น้อยกว่า 35 ชนิด
โดยเลียนแบบป่าซึ่งพืชที่ปลูกจะเกื้อกูลกันและไม่แย่งอาหารกัน
โดยขุดหลุมปลูกกล้วยไว้ตรงกลาง และปลูกต้นไม้ยืนต้น (เอาไว้สร้างบ้านในอนาคต)
ไว้ที่มุม 4 ด้าน อาจเลือกปลูกต้นยางนา มะฮอกกานี หรือต้นสักทองก็ได้
นอกจากนั้นยังสามารถเลือกปลูกมะรุม ขี้เหล็ก  แคป่า รวมถึงผลไม้ เช่น กระท้อน ขนุน
มะชาม มะกอกน้ำ มังคุด น้อยหน่า ทับทิม ไม้ใช้ทำยาพื้นบ้าน เช่น มะตูม มะหาด
มะเกลือ  ไม้ให้น้ำมัน เช่น ต้นพลวง ต้นสะแบง ไม้ดอกสวยงาม เช่น ต้นคูน  ต้นจาน
ดาวเรือง ไม้หอม เช่น กฤษณา กันเกรา ต้นปีบ  ไม้ใช้ใบเลี้ยงสัตว์ เช่น ประดู่ ไผ่
นอกจากนั้นยังเลือกปลูกไม้ใช้ไล่แมลง เช่น สะเดา ต้นยอป่า ไม้ทำเฟอร์นิเจอร์ เช่น
มะค่าโมง มะค่าแต้ ไม้เต็ง ไม้รัง เป็นต้น ทั้งยังสามารถปลูกผักสวนครัว เช่น  ชะพลู
มะเขือพวง มะเขือเทศ  ยี่หร่า กุยช่าย โหระพา หอม สะระแหน่ มะกรูด มะละกอ มันเทศ
พลูคาว แค  และพริก ในบริเวณเดียวกัน สามารถรดน้ำ ใส่ปุ๋ยคอก
ปุ๋ยหมักบำรุงดินได้ในเวลาเดียวกัน หากปลูกไม้เหล่านี้พร้อมกับกล้วย
กล้วยจะเป็นพืชพี่เลี้ยงให้ร่มเงา และช่วยเก็บความชื้น …

…ยังมีความรู้อีกมากมายจากพ่อคำเดื่อง ภาษี
หากสนใจสามารถแลกเปลี่ยนและแบ่งปันแนวคิดกับคุณพ่อคำเดื่องได้ที่
“สถาบันฟื้นฟูภูมิปัญญาไท” จ.บุรีรัมย์ โทร. 08-1876-5906,
08-5777-7530.

“ดงข้าว”

ที่มา : หนังสือพิมพ์ เดลินิวส์ ฉบับวันที่ 17 สิงหาคม 2554
http://www.dailynews.co.th/newstartpage/index.cfm?page=content&categoryID=345&contentID=157551

Leave a Reply

ที่อยู่อีเมลของคุณจะไม่ถูกเผยแพร่ ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *